Η Στρατηγική θέτει ως κεντρικό όραμα την υδατική ασφάλεια και την κλιματική ανθεκτικότητα της χώρας, μέσω μιας ορθολογικής, ψηφιακά προηγμένης και ολιστικής διαχείρισης των υδάτων, που εγγυάται την πρόσβαση όλων των πολιτών σε ποιοτικό νερό, προστατεύει τα υδάτινα οικοσυστήματα και υποστηρίζει τη βιώσιμη κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.
Στο ν/σ καταγράφεται ο προβληματισμός της «πολυδιάσπασης αρμοδιοτήτων και διοικητικών αδυναμιών».
Ειδικότερα αναφέρεται: «Η κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ διαφορετικών επιπέδων διοίκησης (δήμοι, περιφέρειες, κεντρική διοίκηση, φορείς υποδομών) δημιουργεί συχνά καθυστερήσεις, αλλά και κενά ευθύνης. Οι διοικητικές αδυναμίες, σε συνδυασμό με την υποστελέχωση υπηρεσιών και την έλλειψη επαρκών οικονομικών πόρων, δυσχεραίνουν ουσιαστικά την έγκαιρη και ολοκληρωμένη υλοποίηση των προβλεπόμενων μέτρων».
Και προστίθεται το εξής: Η εμπειρία διαχείρισης πρόσφατων ακραίων πλημμυρών ανέδειξε κρίσιμες αδυναμίες αλλά και την ανάγκη αναθεώρησης του υφιστάμενου μοντέλου.
Στην παράγραφο: «Υπηρεσίες Ύδατος και Οικονομική Βιωσιμότητα» αναφέρεται το εξής: Σήμερα υπάρχουν πάνω από 700 πάροχοι υπηρεσιών ύδατος. Αναφορικά με τους παρόχους ύδρευσης και αποχέτευσης, αυτοί κατανέμονται σε 129 Δημοτικές Επιχειρήσεις Υδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), 190 δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, 5 συνδέσμους ύδρευσης και 3 παρόχους που προμηθεύουν με νερό άλλους παρόχους (ΕΥΔΑΠ ΠΑΓΙΩΝ, ΕΥΑΘ ΠΑΓΙΩΝ και ΟΑΚ). Οι πάροχοι υπηρεσιών άρδευσης (ενεργοί και ανενεργοί) ανέρχονται σε άνω των 450. Παράλληλα, υπάρχουν και λίγοι ιδιώτες, οι οποίοι δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο (αλλά όχι αποκλειστικά) σε περιοχές οικοδομικών συνεταιρισμών και σε οικιστικές περιοχές που αναπτύχθηκαν (όχι σε όλες τις περιπτώσεις) άναρχα και εντάχθηκαν εκ των υστέρων στο σχέδιο πόλης, καλύπτοντας συνήθως, την απουσία δημόσιου δικτύου ύδρευσης.
Ως γενική διαπίστωση για τα δεδομένα, σημειώνονται σημαντικά κενά τόσο στη συνέπεια υποβολής στοιχείων όσο και στην ποιότητά τους, γεγονός που εγείρει ζητήματα αξιοπιστίας και αντιπροσωπευτικότητας. Συνολικά, οι υπηρεσίες ύδατος εμφανίζουν διαρθρωτικές αδυναμίες, οι οποίες συνδέονται με σημαντικές ελλείψεις στην ορθή παρακολούθηση και αξιολόγηση των φυσικών και οικονομικών μεγεθών τους, και σχετικά υψηλά ποσοστά μη ανταποδοτικού νερού, υπονομεύοντας τελικά τη βιωσιμότητα και την ανάκτηση κόστους, αλλά και το σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων για τον περιορισμό της σπατάλης πόρων και την ενίσχυση των εσόδων τους».
Επίσης, στο ν/σ γίνεται μια γεωγραφική αποτύπωση της κατάστασης. Αναφέρονται τα εξής:
Γεωγραφική αποτύπωση-Διεύρυνση «εμβέλειας»
«Στο Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας, ο αντίκτυπος της καταιγίδας Daniel ανέδειξε σε βάθος τις αδυναμίες του αρδευτικού συστήματος. Ως απάντηση, θεσμοθετήθηκε ο ΟΔΥΘ, ο οποίος επιδιώκει να ενσωματώσει τους 55 ΤΟΕΒ της περιοχής (εγχείρημα το οποίο είναι σε εξέλιξη), με στόχο την ορθολογική διαχείριση του αρδευτικού νερού και τη συστηματική συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών άρδευσης. Πρόκειται για μια σημαντική μεταρρυθμιστική τομή στον τομέα της άρδευσης, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει υπόδειγμα αναδιάρθρωσης του τομέα για άλλα υδατικά διαμερίσματα της χώρας. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη νομοθετική πρωτοβουλία για την επέκταση της επιχειρησιακής εμβέλειας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, συνιστώντας τους δύο βασικούς πρώτους πυλώνες της αναδιοργάνωσης των παρόχων υπηρεσιών ύδατος με στόχο την ολιστική διαχείριση του νερού. Η μεταρρύθμιση αυτή συνιστά το πρώτο καθοριστικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της διακυβέρνησης των υπηρεσιών ύδατος και την αντιμετώπιση του κατακερματισμού, καθώς επιδιώκει την αξιοποίηση της οργανωτικής ωριμότητας, της τεχνικής επάρκειας και της επιχειρησιακής εμπειρίας των δύο μεγαλύτερων παρόχων της χώρας. Στόχος είναι η γεωγραφική διεύρυνση των υπηρεσιών ύδρευσης και άρδευσης, ώστε κρίσιμες περιοχές της χώρας να ενισχυθούν με σταθερές, αξιόπιστες και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΥΔΑΠ προβλέπεται να αναλάβει αρμοδιότητες στις Π.Ε. Αττικής, Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας, ενώ η ΕΥΑΘ θα επεκτείνει τις υπηρεσίες της στις Π.Ε. Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, λειτουργώντας ως πυλώνες τεχνικής υποστήριξης, επιχειρησιακής αναβάθμισης και ορθολογικής διαχείρισης των υδατικών πόρων. Η εμβληματική αυτή πρωτοβουλία αποτελεί υπόδειγμα για μια ευρύτερη αναδιοργάνωση του τομέα σε εθνικό επίπεδο, θέτοντας τη βάση για ένα πιο συνεκτικό και αποδοτικό μοντέλο διακυβέρνησης των υδάτων. Αντίστοιχη δυναμική παρουσιάζεται και στην Κρήτη, όπου ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ ΑΕ) μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα μιας αντίστοιχης αναδιοργάνωσης αφού αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιόπιστου παρόχου υπηρεσιών ύδατος με περιφερειακή εμβέλεια, με σημαντική τεχνική εμπειρία στη διαχείριση μεγάλων έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων και στην παροχή νερού σε ευρύτερες περιοχές του νησιού. Συνολικά, τα δεδομένα αναδεικνύουν ότι η επιχειρησιακή ικανότητα των παρόχων αποτελεί κρίσιμο κρίκο στη μετάβαση προς ένα συγκροτημένο, ανθεκτικό και αποτελεσματικό σύστημα διακυβέρνησης στον τομέα υδάτων.
Τρεις πυλώνες
Οι βασικές εθνικές δεσμεύσεις που διέπουν τη διαχείριση υδάτων οργανώνονται σε τρεις πυλώνες που μετουσιώνουν το όραμα της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα.
Πυλώνας 1 – Νερό ως εγγύηση ζωής, υγείας και ευημερίας. Το νερό αντιμετωπίζεται ως κρίσιμος εθνικός πόρος, δικαίωμα και προϋπόθεση δημόσιας υγείας, κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης (επηρεάζοντας καθοριστικά τη «φέρουσα ικανότητα» κάθε περιοχής). Διασφαλίζεται από την Πολιτεία δίκαιη και αξιόπιστη πρόσβαση σε επαρκές και ποιοτικό νερό. Παράλληλα, η διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας των υδατικών συστημάτων αποτελεί αναγκαία συνθήκη για τη μακροπρόθεσμη διαθεσιμότητα του πόρου.
Πυλώνας 2 – Κλιματική θωράκιση με πρόληψη και ασφάλεια. Εδραιώνεται στον σχεδιασμό η αρχή της πρόληψης έναντι της αντιμετώπισης κινδύνων και της διαχείρισης των κρίσεων. Απαιτείται η ενδυνάμωση της μετάβασης από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα συνεκτικό πλαίσιο πρόληψης, ετοιμότητας και ανθεκτικότητας απέναντι σε ξηρασίες και πλημμύρες, υπό τις πιέσεις της κλιματικής αλλαγής. Η διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με τα ύδατα ενσωματώνεται ως πάγια παράμετρος σχεδιασμού και μηχανισμός ασφαλείας.
Πυλώνας 3 – Σύγχρονη διακυβέρνηση: γνώση, διαφάνεια, ικανότητα υλοποίησης. Η αποτελεσματική πολιτική για τα ύδατα θεμελιώνεται στην αξιόπιστη γνώση, στη διαφάνεια και στην ικανότητα υλοποίησης των κατευθύνσεων και των πολιτικών. Προσανατολίζεται στην ενίσχυση της παρακολούθησης και της αξιόπιστης τεκμηρίωσης, στην ενοποίηση και αξιοποίηση της πληροφορίας μέσω ψηφιακών εργαλείων, στον θεσμικό συντονισμό και στην επαρκή διοικητική και επιστημονική υποστήριξη. Η οικονομική βιωσιμότητα των υπηρεσιών ύδατος αντιμετωπίζεται ως προϋπόθεση.
.jpg)
Δημοσίευση Σχολίου